مسئولان مرکز چشم پزشکی پارسیان که از سال ۱۳۸۳ به‌عنوان یکی از پیشگامان خدمات فوق‌تخصصی چشم‌پزشکی در کشور فعالیت می‌کند، ضمن معرفی ظرفیت‌های پژوهشی و درمانی خود، چالش‌های جدی ناشی از نوسان شدید نرخ ارز، تعرفه‌های مالیاتی ناعادلانه و تأخیرهای طولانی پرداخت بیمه‌ها را که تاثیرات نامطلوبی بر حوزه درمان بیماری های چشم داشته را تشریح کردند و خواستار توجه بیشتر مسئولان به این مشکلات در جهت پایداری خدمات تخصصی درمانی بیماری های چشم شدند.

از نخستین عمل تمام لیزر تا پیوند قرنیه

مرکز چشم پزشکی پارسیان، پیشگام خدمات بینایی نوین کشور

در نشست خبری که با حضور مدیرعامل و رئیس هیأت مدیره و اعضای هیات مدیره مرکز جراحی چشم پارسیان اصفهان برگزار شد، بر لزوم فرهنگ‌سازی معاینات دوره‌ای چشم به‌عنوان راهبردی حیاتی برای پیشگیری از بیماری‌های بدخیم و غیرقابل جبران تأکید شد.

مسئولان این مرکز که از سال ۱۳۸۳ به‌عنوان یکی از پیشگامان خدمات فوق‌تخصصی چشم‌پزشکی در کشور فعالیت می‌کند، ضمن معرفی ظرفیت‌های پژوهشی و درمانی خود، چالش‌های جدی ناشی از نوسان شدید نرخ ارز، تعرفه‌های مالیاتی ناعادلانه و تأخیرهای طولانی پرداخت بیمه‌ها را که تاثیرات نامطلوبی بر حوزه درمان بیماری های چشم داشته را تشریح کردند و خواستار توجه بیشتر مسئولان به این مشکلات در جهت پایداری خدمات تخصصی درمانی بیماری های چشم شدند.

لزوم نهادینه شدن فرهنگ انجام معاینه های دوره ای چشم

دکتر سید محمد قریشی، بنیان‌گذار و رئیس مرکز فوق‌تخصصی چشم‌پزشکی پارسیان، در ابتدای سخنان خود با اشاره به اهمیت پیشگیری گفت: «بسیاری از بیماری‌های بدخیم چشمی مانند گلوکوم پیشرفته، دژنراسیون ماکولا، رتینوپاتی دیابتی و حتی برخی تومورهای داخل چشمی، اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شوند، قابل کنترل و حتی درمان کامل هستند.

“اما متأسفانه فرهنگ مراجعه دوره‌ای به چشم‌پزشک هنوز در جامعه نهادینه نشده است و افراد تنها وقتی به پزشک مراجعه می‌کنند که کاهش شدید بینایی یا درد و ناراحتی جدی ایجاد شده باشد.

این تأخیر، هزینه‌های درمان را چند برابر می‌کند و گاهی منجر به از دست رفتن دائمی بینایی می‌شود.“

قریشی افزود که مرکز پارسیان با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته تصویربرداری و تیم فوق‌تخصص، آمادگی دارد نقش فعالی در فرهنگ‌سازی این مهم ایفا کند و به عنوان پیشنهاد گفت که؛  اگر متولیان دولتی و نهادهای مرتبط، کمپین‌های ملی معاینه رایگان یا یارانه‌ای برای گروه‌های پرخطر مانند دیابتی‌ها، سالمندان بالای ۴۰ سال و افراد دارای سابقه خانوادگی بیماری‌های چشمی  را راه‌اندازی کنند ما آماده هرنوع همکاری و مساعدت هستیم.

 قریشی تأکید کرد که پیشگیری نه تنها سلامت فرد را حفظ می‌کند، بلکه بار مالی سنگینی را از دوش نظام سلامت و خانواده‌ها برمی‌دارد.

سرمایه ای ملی برای آموزش و ایجاد روش های کاربردی سلامت چشم

یکی از نقاط قوت و برجسته مرکز که در این نشست مورد توجه قرار گرفت، وجود بیش از ۳۰۰ هزار پرونده اطلاعات درمانی ( نوع عارضه و روش های درمانی موفق) بیماران درمان‌شده است.

مدیرعامل مرکز چشم پزشکی پارسیان با اعلام این موضع عنوان کرد؛ این بانک اطلاعاتی عظیم که طی بیش از دو دهه فعالیت جمع‌آوری شده، سرمایه‌ای ملی برای پژوهش و آموزش محسوب می‌شود.

«این پرونده‌ها صرفاً انبوهی مدرک برای بایگانی نیستند؛ بلکه داده‌های واقعی بالینی از روش درمان های موفق فوق تخصصانی مجرب  هستند که با نگاهی آینده محور می‌توانند به دانش تبدیل شوند و دانش نیز به راهکارهای کاربردی برای سلامت چشم.»

 مرکز تحقیقات علوم بینایی پارسیان که از آبان ۱۳۹۰ به‌عنوان بازوی پژوهشی کلینیک فعالیت می‌کند، دقیقاً با همین هدف تأسیس شده است.

وی توضیح داد که این مرکز پژوهشی در زمینه‌هایی مانند جراحی‌های رفرکتیو، بیماری‌های سگمان قدامی و قرنیه، سگمان خلفی و شبکیه، گلوکوم و سایر حوزه‌های مربوط به چشم فعالیت می‌کند و با برگزاری سمینارهای آموزشی و به‌روزرسانی دانش روز، ارتباط مستمر بین تحقیق و عمل بالینی برقرار کرده است.

تبدیل این داده‌ها به مقالات علمی، پروتکل‌های درمانی بومی و حتی ابزارهای تشخیصی مبتنی بر هوش مصنوعی، از برنامه‌های آتی مرکز عنوان شد. مسئولان مرکز پارسیان تأکید کردند که حفظ حریم خصوصی بیماران و استفاده اخلاقی از داده‌ها، خط قرمز این فعالیت‌هاست و همکاری با دانشگاه‌ها و نهادهای علمی می‌تواند این ظرفیت را ملی کند.

درمان های نوین و پیشرفته در مرکز چشم پزشکی پارسیان

در بخش دیگری از نشست، به درمان‌های نوین و نوظهوری که توسط اساتید مرکز پیاده می شود، اشاره شد.

براساس گفته های قریشی؛ مرکز پارسیان از بدو تأسیس، بسیاری از خدمات را برای نخستین بار در استان اصفهان و حتی کشور ارائه کرده است؛ از جمله ترکیب تکنولوژی‌های پیشرفته لیزیک و Wavefront، عمل‌های تمام‌لیزر، فمتولیزیک، فمتواسمایل، PRK پیشرفته، CXL برای قوز قرنیه و کاربرد لنزهای داخل چشمی پیچیده.

حضور اساتید متبحر و فوق‌تخصص در رشته‌های قرنیه، شبکیه، گلوکوم، جراحی پلاستیک چشم و استرابیسم، امکان ارائه خدمات جامع از معاینات اولیه تا جراحی‌های پیچیده مانند پیوند قرنیه را فراهم کرده است.

موسس مرکز چشم پزشکی پارسیان در ادامه نشست با افتخار گفت: «هدف ما از ابتدا ارائه خدمات همگام با بالاترین استانداردهای جهانی بوده و همچنان  است. تیم پزشکی ما با جدیت تمام دانش روز دنیا را دنبال می‌کند و تجهیزات را نیز به‌روز نگه می‌دارد. اما این امر بدون حمایت ساختاری ممکن نیست.

قیمت سرسام آور تجهیزات چشم پزشکی و نوسان روزانه بهای ارز

چالش تأمین تجهیزات  و فناوری های به روز، یکی از محورهای اصلی انتقادات این پزشک فوق تخصص بود.  

وی در ادامه صحبتهایش توضیح داد که با توجه به قیمت سرسام‌آور و گرانی هرروزه دلار در ایران، خرید و نگهداری دستگاه‌های پیشرفته تشخیصی و جراحی (مانند میکروسکوپ‌های جراحی، دستگاه‌های OCT، لیزرهای فمتوسکند و اگزایمر) به کابوسی برای فعالین در این حوزه تبدیل شده است.

بسیاری از تجهیزات سرمایه‌ای باید با ارز آزاد تأمین شوند و نوسانات روزانه نرخ ارز، برنامه‌ریزی را غیرممکن می‌کند. وی هشدار داد که بدون تخصیص ارز مناسب یا تسهیلات ویژه برای مراکز تخصصی، نوسازی تجهیزات با چالش جدی روبرو خواهد بود و  این موضوع کیفیت خدمات را در بلندمدت دچار آسیب  می کند. این مشکل تنها مختص پارسیان نیست و کل صنعت چشم‌پزشکی خصوصی کشور را تهدید می‌کند؛ صنعتی که حدود ۷۰ درصد خدمات چشم پزشکی را ارائه می‌دهد.

نگاه «سود محور» به خدمات حیاتی سلامت چشم عادلانه نیست

تعرفه‌های مالیاتی ناعادلانه نیز مورد انتقاد شدید قرار گرفت. مدیرعامل مرکز اظهار داشت: «نگاه سودآوری صرف به خدمات چشم‌پزشکی، در حالی که استفاده از تجهیزات پیشرفته هزینه‌های بسیار بالایی دارد، غیرواقع‌بینانه است.

اداره مالیات بسیاری از هزینه‌های واقعی نگهداری، استهلاک، تعمیرات و به‌روزرسانی دستگاه‌ها را به‌درستی لحاظ نمی‌کند. ضریب سود در نظر گرفته‌شده برای کلینیک‌های چشم‌پزشکی بالاست و فشار مالیاتی سنگینی ایجاد می‌کند. این در حالی است که خدمات ما جنبه حیاتی سلامت دارند و نباید صرفاً از منظر تجاری دیده شوند.»

وی خواستار بازنگری در قوانین مالیاتی بخش درمان تخصصی شد تا هزینه‌های واقعی تجهیزات پیشرفته به‌عنوان هزینه‌های قابل قبول پذیرفته شود و معافیت‌ها یا تسهیلات متناسب با ماهیت خدمات سلامت در نظر گرفته شود. بدون این اصلاحات، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین دشوارتر می‌شود و در نهایت بیمار متضرر خواهد شد.

تأخیرسازمان های بیمه گر در پرداخت مطالبات؛ نقدینگی مراکز چشم پزشکی در خطر است

چالش تأخیرهای گاه یک‌ساله برخی شرکت‌ها و سازمان‌های بیمه‌گر در پرداخت مطالبات مراکز چشم‌پزشکی، بخش دیگری از سخنان گلایه دار این پزشک فوق تخصص بود.

وی تأکید کرد که این تأخیرها نقدینگی مراکز را مختل می‌کند و توان خرید مواد مصرفی، پرداخت حقوق پرسنل و تأمین تجهیزات را کاهش می‌دهد. بیمه‌های پایه و به‌ویژه تکمیلی گاهی تعرفه‌های مصوب را کامل رعایت نمی‌کنند یا قراردادها را به تأخیر می‌اندازند. این وضعیت بیماران را نیز سرگردان می‌کند؛ زیرا برخی مراکز ناچار به محدود کردن پذیرش بیمه‌شدگان می‌شوند. درخواست وی اجرای دقیق قوانین موجود مبنی بر پرداخت به‌موقع مطالبات (۶۰ درصد ظرف دو هفته و مابقی در سه ماه) بود.

اهمیت گردشگری سلامت در اقتصاد ایران

یکی از محورهای مهم و رو به رشدی که در این نشست به‌طور ویژه مورد توجه قرار گرفت، اهمیت گردشگری سلامت در حوزه چشم‌پزشکی و نقش آن در ارزآوری برای اقتصاد ایران بود.

 مسئولان مرکز پارسیان با اشاره به ظرفیت‌های بالای کشور در این زمینه تأکید کردند که ایران به دلیل کیفیت بالای خدمات چشم‌پزشکی، هزینه‌های رقابتی (گاهی یک‌پنجم تا یک‌بیستم کشورهای غربی و منطقه) و وجود پزشکان فوق‌تخصص مجرب، می‌تواند به یکی از قطب‌های گردشگری سلامت چشم در منطقه تبدیل شود. جراحی‌های لیزیک، فمتواسمایل، کاتاراکت، پیوند قرنیه، درمان گلوکوم و شبکیه از جمله خدمات پرتقاضای بیماران خارجی هستند که نه‌تنها ارزآوری مستقیم ایجاد می‌کنند، بلکه اشتغال‌زایی، انتقال دانش و تقویت برند پزشکی ایران را نیز به همراه دارند.

آمارهای رسمی نشان می‌دهد گردشگران سلامت به‌طور میانگین دو تا سه برابر گردشگران عادی هزینه می‌کنند و هدف‌گذاری‌های ملی برای رسیدن به درآمد سالانه چند میلیارد دلاری از این حوزه وجود دارد.

چشم‌پزشکی به‌عنوان یکی از رشته‌های پیشرو در جذب بیماران از کشورهای همسایه، منطقه خلیج فارس، آسیای میانه و حتی برخی کشورهای اروپایی، سهم قابل توجهی در این ارزآوری دارد.

مرکز پارسیان نیز با داشتن مجوز رسمی پذیرش بیماران بین‌الملل (IPD) و بخش اختصاصی بیماران خارجی، از سال‌ها پیش در این حوزه فعال بوده است. این مرکز با ارائه خدمات کامل از معاینه تا جراحی در محیطی استاندارد، شرکت در نمایشگاه‌های گردشگری سلامت و جذب بیماران از کشورهای مختلف، نمونه‌ای موفق از ترکیب کیفیت درمانی با مزیت‌های رقابتی هزینه محسوب می‌شود.

بسته‌های درمانی شفاف به دلار برای جراحی‌هایی مانند فمتولیزیک، اسمایل، کاتاراکت و پیوند قرنیه نیز در سایت رسمی مرکز اعلام شده تا بیماران خارجی بتوانند با اطمینان برنامه‌ریزی کنند.

با این حال، چالش‌های متعددی بر سر راه توسعه گردشگری سلامت چشم قرار دارد. تحریم‌ها و محدودیت‌های بانکی، انتقال پول و پرداخت هزینه‌ها را برای بیماران خارجی دشوار کرده است.

ضعف بازاریابی بین‌المللی و برندینگ منسجم، نبود سامانه شفاف یکپارچه برای معرفی مراکز معتبر، مشکلات زیرساختی حمل‌ونقل و اقامت متناسب با نیاز بیماران و هماهنگی ناکافی میان نهادهای دولتی و بخش خصوصی از جمله موانع اصلی هستند که مسئولان پارسیان بر رفع آنها تاکید کردند.

به گفته مدیرعامل مرکز چشم پزشکی پارسیان؛ رفع این چالش ها نیازمند سیاست‌گذاری واحد، حمایت از مراکز دارای مجوز IPD، تسهیل نقل‌وانتقال ارزی، تقویت تبلیغات هدفمند است تا ظرفیت واقعی ارزآوری این حوزه شکوفا شود.

دودهه تلاش برای روشن تر کردن دنیای مردم ایران

در ادامه نشست، موضوعات مرتبط دیگری نیز مطرح شد که به نظر می‌رسد باید در گفت‌وگوهای مسئولان بیشتر مورد توجه قرار گیرد. از جمله نیاز به حمایت از تولید داخل تجهیزات چشم‌پزشکی برای کاهش وابستگی ارزی، توسعه آموزش مداوم پزشکان و اپتومتریست‌ها با استفاده از ظرفیت مراکز خصوصی، ایجاد نظام ارجاع کارآمد بین مراکز دولتی و خصوصی، و توجه به سلامت چشم کودکان و نوجوانان در مدارس.

قریشی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: «ما در پارسیان بیش از دو دهه است که تلاش کرده‌ایم دنیا را برای بیماران روشن‌تر کنیم. بانک اطلاعاتی ۳۰۰ هزار پرونده، تیم اساتید متبحر، تجهیزات پیشرفته و بخش فعال بیماران بین‌الملل، سرمایه‌هایی هستند که می‌توانند به دانش کاربردی و ارزآوری پایدار تبدیل شوند.

این نشست خبری نشان داد که مراکز تخصصی چشم‌پزشکی مانند پارسیان، در خط مقدم ارائه خدمات باکیفیت قرار دارند اما با چالش‌های ساختاری مواجه‌اند که حل آن‌ها نیازمند همکاری همه‌جانبه دولت، بیمه‌ها، نظام مالیاتی و جامعه پزشکی است.

فرهنگ‌سازی معاینه دوره‌ای، استفاده بهینه از داده‌های بالینی برای پژوهش، توسعه گردشگری سلامت و حمایت واقعی از فناوری‌های نوین، می‌تواند آینده روشن‌تری برای سلامت بینایی ایرانیان و اقتصاد کشور رقم بزند.