اصلاح سیستم آسپراسیون و مهار غبار کوره بلند شماره ۲؛ پروژه زیستمحیطی ذوبآهن اصفهان الگوی خودکفایی صنعتی شد


با اصلاح سیستم آسپراسیون و مهارغبار کوره بلند: پروژه زیستمحیطی ذوبآهن اصفهان
الگوی خودکفایی صنعتی شد
این طرح که بخشی از برنامه جامع زیستمحیطی شرکت و تعهدات آن به سازمان حفاظت محیط زیست استان اصفهان محسوب میشود.
با بهبود مسیر مکش، کاهش افت فشار در شبکه آسپراسیون و افزایش کارایی جمعآوری غبار از محوطه ریختهگری و کنار مجراهای چدن و سرباره، میزان پراکندگی آلایندهها در محیط کارگاه و جامعه پیرامون را بهطور قابل توجهی کاهش داده است.
اجرای پروژه بدون حادثه، در مدت زمان کوتاه و با صرفهجویی چشمگیر هزینهای همراه بود و نمونهای روشن از ظرفیت نیروهای متخصص داخلی در حل چالشهای فنی و زیستمحیطی صنعت فولاد به شمار میرود.
پروژه داکتینگ آسپراسیون کوره بلند شماره ۲ در چارچوب تلاشهای مستمر ذوبآهن اصفهان برای کنترل آلودگی هوا و بهبود کیفیت محیط کار و زندگی در اطراف مجتمع صنعتی اجرا شد.
پیش از اصلاح، سیستم مکش غبار در بخشهایی از محوطه ریختهگری و مجاورت مجراها عملکرد مطلوبی نداشت و حجم غبار پراکنده در محیط نسبتاً بالا بود.
با بررسیهای مهندسی، مدلسازی و تحلیل سیالاتی توسط مشاور کارخانه، طرح اصلاحی تهیه شد.
ساخت کانالها از طریق مناقصه آغاز گردید و بخشی از تجهیزات و دمپرها در توقف کوتاهمدت کوره در اسفند ۱۴۰۲ نصب شد،اما پیمانکار پروژه را نیمهکاره رها کرد.
پس از تصمیمگیری در کمیسیون معاملات و شورای معاونین، ادامه کار با تکیه کامل بر توانمندیهای داخل کارخانه و همکاری مدیریتهای کوره بلند (بهعنوان ناظر و مسئول تأمین و طراحی)، نت مکانیک (مجری اصلی پروژه و تغییر طرح قطعات) و نت راه و ساختمان (مجری عملیات ساختمانی) پیگیری شد.
عملیات نصب کانالها و قطعات ساختهشده طی حدود ۱۷ روز با موفقیت به پایان رسید. در مجموع حدود ۱۰۰ تن متریال دمونتاژ و مونتاژ شد. یکی از مسیرهای لوله به قطر ۳ هزار میلیمتر و طول ۳۲ متر و مسیر دیگر به قطر ۱۷۰۰ میلیمتر و طول ۳۰ متر اجرا گردید.
بخشی از داکت ۱۷۰۰ میلیمتری در ارتفاع حدود ۲۵ متری نصب شد که نیازمند هماهنگیهای ویژه بود. یک ستون طراحیشده حدود ۱۰ تن وزن و ۱۸ متر ارتفاع داشت؛ ساخت آن میتوانست یک ماه زمان ببرد،
اما با شناسایی دو ستون بلااستفاده موجود در کارگاهها، تغییر طرح داده شد و پس از اصلاحات لازم مورد استفاده قرار گرفت. این رویکرد نه تنها زمان را کوتاه کرد، بلکه هزینهها را نیز به شکل چشمگیری کاهش داد. فعالیتهای مکانیکی با حدود ۳۰ درصد از هزینه درخواستشده پیمانکار فرعی به اتمام رسید.
نقشههای تحویلی از مشاور دارای ایرادات و نواقص متعدد بود؛ برخی ابعاد مشخص نبود و حتی محل دقیق ستونها و نقاط برخورد لولهها به داکت ۵ هزار نیز تعیین نشده بود.
تیم داخلی مدیریت نت مکانیک با طراحی ۲۰ شیت نقشه اجرایی، این نواقص را برطرف کرد و قطعات مورد نیاز را در کوتاهترین زمان ساخت. در طرح قبلی حدود هفت زانوی ۹۰ درجه در مسیر وجود داشت که افت فشار را افزایش و عملکرد مکش را کاهش میداد.
با اصلاح مسیر و ایجاد زوایای مناسبتر، شرایط سیالاتی بهبود یافت و مکش غبار افزایش پیدا کرد.
عملیات ساختمانی همزمان با نصب تجهیزات مکانیکی انجام شد که برخلاف روال معمول بود. حدود ۲۴ مترمکعب خاکبرداری در سه نقطه، ۶ مترمکعب تخریب، ۶۰ مورد سوراخکاری و کاشت بولت، ۳۸۰۰ کیلوگرم آرماتوربندی و ۷۰ مترمربع قالببندی صورت گرفت.
هماهنگی دقیق میان سه مدیریت برای جلوگیری از بروز حادثه اهمیت حیاتی داشت و این هماهنگی بدون مشکل انجام شد.
ماشینآلات نیز نقش کلیدی ایفا کردند؛ بهطور میانگین روزانه سه دستگاه و در برخی روزها تا چهار دستگاه شامل جرثقیلهای ۱۰۰ تن، ۵۰ تن و ۳۰ تن به همراه جرثقیل کفی در اختیار تیم اجرایی قرار گرفت.
مسعود فروغی، مهندس ارشد انرژیتیک بخش کوره بلند، تأکید کرد که این پروژه مربوط به مکش غبار از محوطه ریختهگری و بخشهای مجاور مجراهای چدن و سرباره است و پیش از اصلاح، مکش مناسبی وجود نداشت.
روحالله هادی، سرپرست دفتر فنی بخش کوره بلند، نیز پروژه را از مهمترین طرحهای زیستمحیطی کوره بلند شماره ۲ دانست و گفت که با همت واحد انرژی و توان مضاعف دوباره به جریان افتاد.
عباس صفری، مهندس ارشد بازرس بالابرها و سازهها در مدیریت نت مکانیک، به ایرادات نقشهها و نقش طراحی داخلی اشاره کرد. علیرضا اصفهانی، مهندس عمران مناطق عملیاتی، همزمانی فعالیتهای ساختمانی و مکانیکی را برجسته ساخت.
محمود علیخانی، فورمن انرژیتیک، و محمود محمدی، فورمن راهبری و تعمیرات ماشینآلات، نیز بر کاهش قابل توجه حجم غبار و نقش ماشینآلات تأکید داشتند.
این موفقیت در حالی رقم خورده که ذوبآهن اصفهان بهعنوان یکی از قدیمیترین واحدهای فولادسازی کشور، سالهاست برنامه جامع زیستمحیطی خود را با محورهای متعدد در حوزه کنترل آلایندههای هوا، آب، خاک و پسماند پیش میبرد.
پروژههای مشابه در زمینه نوسازی سیستمهای غبارگیر و آسپراسیون سایر بخشها و کورهها نیز در سالهای اخیر اجرا شده یا در حال اجراست و نشاندهنده حرکت شرکت به سمت تولید مسئولانهتر و سازگارتر با محیط زیست است.
کاهش انتشار غبار نه تنها شرایط کاری کارکنان را ایمنتر و سالمتر میکند، بلکه تأثیر مثبتی بر کیفیت هوای منطقه پیرامون مجتمع و سلامت جامعه محلی دارد.
اجرای این پروژه با اتکا به دانش، تجربه و خلاقیت نیروهای داخلی، بدون وابستگی به پیمانکاران خارجی یا هزینههای گزاف، الگویی برای سایر صنایع سنگین کشور است.
صرفهجویی مالی، زمانبندی فشرده، ایمنی کامل و نتایج ملموس زیستمحیطی، همگی نشان میدهد که با مدیریت یکپارچه و استفاده حداکثری از ظرفیتهای موجود، میتوان چالشهای پیچیده فنی و زیستمحیطی را با موفقیت پشت سر گذاشت.
ذوبآهن اصفهان با این اقدام، تعهد خود به توسعه پایدار را عملاً به نمایش گذاشت و امید را برای بهبود مستمر شرایط محیطی در یکی از قطبهای صنعتی کشور زنده نگه داشت.
در آینده نیز انتظار میرود پروژههای مشابه با همین رویکرد داخلیمحور ادامه یابد تا صنعت فولاد کشور ضمن حفظ رقابتپذیری اقتصادی، ردپای زیستمحیطی خود را کاهش دهد و الگویی موفق از همزیستی صنعت و محیط زیست ارائه کند.
این دستاورد، فراتر از یک پروژه فنی، نمادی از خودباوری و کار تیمی در شرایط چالشبرانگیز است و میتواند الهامبخش واحدهای صنعتی دیگر باشد.






