ناصر اکبری با تأکید بر اینکه مدیریت بحران آب در استان بر پایه زنجیره‌ای منسجم از تأمین، توزیع و مصرف شکل گرفته، توضیح داد: در بخش توزیع، آبفای استان تمام ظرفیت‌های فنی و مدیریتی خود را برای بهره‌برداری بهینه از منابع محدود، کاهش هدررفت و توزیع عادلانه آب شرب به کار گرفته است.

مدیریت بحران کم‌آبی با فناوری؛ اصفهان چگونه هدررفت آب را نصف میانگین ملی کرد؟

اصفهان در شرایط کم‌آبی مزمن، با مجموعه‌ای از اقدامات فنی و مدیریتی گسترده در حوزه توزیع آب، گام‌های مؤثری برای کاهش هدررفت و توزیع عادلانه منابع محدود برداشته است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان در همین رابطه اعلام کرد که اصلاح ۲۴۳ کیلومتر شبکه فرسوده آبرسانی، تعویض ۷۵ هزار کنتور معیوب، راه‌اندازی بیش از یک‌هزار ایستگاه تله‌متری و تله‌کنترل و استقرار بزرگ‌ترین سامانه پایش برخط فشار آب کشور، محورهای اصلی برنامه‌های این شرکت برای مدیریت هوشمند توزیع در سال گذشته بوده است.

ناصر اکبری با تأکید بر اینکه مدیریت بحران آب در استان بر پایه زنجیره‌ای منسجم از تأمین، توزیع و مصرف شکل گرفته، توضیح داد: در بخش توزیع، آبفای استان تمام ظرفیت‌های فنی و مدیریتی خود را برای بهره‌برداری بهینه از منابع محدود، کاهش هدررفت و توزیع عادلانه آب شرب به کار گرفته است.

وی افزود: اصلاح و بازسازی ۲۴۳ کیلومتر از شبکه‌های فرسوده، نشت‌های پنهان را مهار کرده و پایداری شبکه را در اوج مصرف افزایش داده است.

این اقدامات در کنار تعویض کنتورهای معیوب، آبفای اصفهان را به رتبه نخست کشور در این حوزه رسانده و دقت اندازه‌گیری مصرف را بالا برده است؛ امری که نقش مستقیمی در مدیریت تقاضا و برقراری عدالت در توزیع دارد.

هوشمندسازی تأسیسات به عنوان یکی از ستون‌های اصلی بهره‌برداری مطرح شده است. اکبری گفت: امروز با راه‌اندازی بیش از یک‌هزار ایستگاه تله‌متری و تله‌کنترل، بزرگ‌ترین سامانه مدیریت برخط تأسیسات آب کشور در استان اصفهان فعال است و تمامی مخازن راهبردی به صورت لحظه‌ای پایش و کنترل می‌شوند.

بیش از ۵۰۰ ایستگاه هوشمند پایش فشار نیز در سطح استان مستقر شده‌اند که بزرگ‌ترین سامانه پایش برخط فشار آب کشور را تشکیل می‌دهند. این سامانه امکان کنترل دقیق فشار شبکه، توزیع عادلانه و افزایش تاب‌آوری در شرایط بحرانی را فراهم کرده است.

این مقام مسئول خاطرنشان کرد: صنعت آب پیش از درخواست صرفه‌جویی از مردم، همه ظرفیت‌های فنی، تخصصی و مدیریتی خود را برای کاهش هدررفت و ارتقای بهره‌وری شبکه به کار گرفته است.

آمارهای جانبی نیز این ادعا را تأیید می‌کند؛ میانگین آب بدون درآمد در شبکه‌های آبرسانی کشور حدود ۳۱.۷ درصد است، اما در استان اصفهان این رقم به ۱۷.۶ درصد رسیده که پایین‌ترین سطح در کشور و حدود ۴۵ درصد کمتر از میانگین ملی محسوب می‌شود.

این موفقیت نتیجه سال‌ها تلاش برای شناسایی و اصلاح نقاط ضعف شبکه بوده است.

در سال‌های اخیر طرح‌های مکملی نیز برای افزایش تاب‌آوری اجرا شده است. فروردین امسال با طراحی و نصب مجموعه‌ای از کلکتورهای برداشت اضطراری روی تعدادی از چاه‌ها و انشعاب‌های خاص، ظرفیت مدیریت بحران در مناطق زیر پوشش آبفای شمال شرق اصفهان (منطقه ۶) ارتقا یافت.

این اقدام با هدف مدیریت مسیر برداشت و تضمین جریان پایدار در شرایط بحرانی انجام شد. نقاط برداشت اضطراری جدیدی نیز روی انشعابات سطح منطقه ایجاد شده تا عملیات تانکرهای آبرسانی پشتیبانی شود.

استفاده از اتصالات پلی‌اتیلن امکان برداشت سریع، ایمن و قابل اتکا را فراهم می‌کند تا نیاز آبی شهروندان محدوده نواحی قهجاورستان، خوراسگان، خیابان جی و معابر فرعی حتی در زمان قطع یا اختلال شبکه تأمین شود.

اقدامات هوشمندسازی فراتر از تله‌متری و پایش فشار پیش رفته است. بهره‌گیری از سیستم اطلاعات مکانی (GIS) در مدیریت هوشمند تأمین، توزیع و بهره‌برداری نقش پررنگی یافته و امکان شناسایی زون‌های پرحادثه، تحلیل هیدرولیکی لحظه‌ای و برنامه‌ریزی اصلاح شبکه‌های فرسوده را فراهم کرده است.

نرم‌افزارهای بومی نیز برای کنترل اتوماتیک تاسیسات و پیش‌بینی الگوهای مصرف به کار گرفته شده‌اند. این ترکیب فناوری‌های نوین با عملیات میدانی مستمر، اصفهان را به الگویی در صنعت آب کشور تبدیل کرده است.

با این حال چالش‌های اقلیمی و افزایش مصرف در فصل گرم همچنان پابرجاست. اکبری و مدیران آبفا تأکید دارند که ادامه اصلاح شبکه‌های فرسوده، توسعه ایستگاه‌های پایش و تعویض کنتورهای باقی‌مانده در دستور کار قرار دارد.

تعویض رایگان کنتورهای معیوب علاوه بر افزایش دقت قرائت، به کاهش هدررفت ظاهری و محاسبه عادلانه قبوض کمک می‌کند. در برخی مناطق، برنامه‌های کوتاه‌مدت برای تکمیل تعویض هزاران کنتور باقی‌مانده تا پایان سال جاری تدوین شده است.

مجموعه این اقدامات نشان می‌دهد آبفای اصفهان رویکرد پیشگیرانه و فناوری‌محور را جایگزین مدیریت واکنشی کرده است. از اصلاح خطوط فرسوده گرفته تا استقرار سامانه‌های برخط و ایجاد زیرساخت‌های اضطراری، همه حکایت از مدیریت بحران کم آبی با شیوه های مدرن و نوین دارد.