سیرک امپراطور؛ گذار از نمایش سنتی

به صنعت سرگرمی

وقتی بهداد سلطانیان در جایگاه سخنرانی مجتمع مطبوعاتی قرار گرفت، فضای نشست بیش از آنکه شبیه به یک نشست خبری متداول پرسش و پاسخ باشد، به یک اتاق فکر درباره آینده سرگرمی در ایران شباهت داشت. برای کسی که سالهاست نبض اخبار اقتصادی و فرهنگی را در دست دارد، شنیدن صحبت های او در این دوشنبه شهریورماه، از جنس آگاهی از یک دگرگونی ساختاری بود.

سلطانیان اینجا نیامده بود تا صرفا بلیت بفروشد یا تاریخ های اجرا را مرور کند؛ او آمده بود تا از یک مدل کسب و کار دفاع کند که دهه هاست در جهان تغییر کرده، اما در ایران هنوز برای بسیاری یک ابهام بزرگ است: سیرک بدون حیوان.

از نمایش وحشت تا مهندسی سرگرمی

سلطانیان در بخشی از صحبت هایش، نگاهی به عقب داشت؛ به دورانی که سیرک ها با بهره کشی از حیوانات شناخته می شدند. اما نقطه عطف سخنان او، تعریف جدیدی بود که از هنر نمایش ارائه کرد. او با اعتماد به نفسی که ناشی از سالها مدیریت در این حوزه است، سیرک امپراتور را نه یک کارناوال سنتی، بلکه یک پروژه مهندسی هیجان نامید.

او به خوبی می داند که مخاطب امروز، مخاطب عصر دیجیتال است. مخاطبی که در اینستاگرام و تیک تاک، محتوای پرزرق و برق می بیند. سلطانیان گفت: ما در سیرک امپراتور، با فیزیک و جسارت انسانی رقابت می کنیم، نه با حیوانات. این جمله، چکیده استراتژی برندینگ اوست؛ جایگزین کردن حیوان آزاری سنتی با اوج توانمندی بشری.

شکاف عمیق در اقتصاد سرگرمی

یکی از بخش های درگیرکننده نشست، جایی بود که بحث به اقتصاد رویداد کشیده شد. برای ما که در حوزه های اقتصادی قلم می زنیم، شفافیت او در بیان چالش ها جالب بود. سلطانیان از هزینه های سنگین تامین امنیت اجراها، لجستیک جابجایی تیم های بین المللی و البته، فشارهای تورمی که مستقیم بر قیمت بلیت و در نتیجه، دسترسی خانواده ها به این تفریح اثر می گذارد، سخن گفت.

او به صراحت از سیاست گذاران فرهنگی گلایه داشت. از نظر او، سیرک هنوز در ایران به عنوان یک صنعت شناخته نمی شود و این بزرگترین مانع رشد آن است. صحبت های او یک پیام غیرمستقیم برای مسئولین داشت: اگر می خواهید سرگرمی سالم و خانوادگی توسعه یابد، باید از نگاه دست چندم به این هنر دست بردارید.

برندینگ در میانه بحران

سلطانیان در پاسخ به یکی از سوالات چالش برانگیز خبرنگاران درباره تداوم جذابیت سیرک در دنیای مدرن، از تغییرات نسل ها گفت. او سیرک امپراتور را نه یک رویداد که یک پلتفرم تجربه می داند.

نکته ای که در تحلیل این نشست باید بر آن تاکید کرد، هوشمندی تیم مدیریتی در استفاده از جوایز برای حفظ درگیری مخاطب است. اهدای جوایزی مانند زمین و کارت های هدیه، شاید در نگاه اول کلاسیک به نظر برسد، اما در واقع، یک تکنیک وفادارسازی کلاسیک است که در بازار رقابتی امروز، به خوبی کار می کند. این کار، نوعی مهندسی تعامل زنده است که مخاطب را نه برای یک بار، بلکه برای پیگیری مداوم اخبار سیرک ترغیب می کند.

چرا این نشست مهم بود؟

شاید بپرسید چرا باید این گزارش را بخوانیم؟ پاسخ ساده است: بهداد سلطانیان و تیمش در حال استانداردسازی یک صنعت هستند. وقتی او از تلاش برای راه اندازی خانه سیرک ایران سخن می گوید، دیگر بحث یک پروژه در اصفهان یا تهران نیست؛ بحث ایجاد یک زیرساخت برای نسل های آینده هنرمندان نمایش است.

این نشست، رونمایی از یک قدرت نمایی نرم بود. سلطانیان نشان داد که حتی در شرایط سخت اقتصادی، می توان با برندینگ دقیق، تخصص گرایی و داستان گویی درست، مخاطب را از کنج خانه ها به سالن های نمایش کشاند.

سلطانیان در بخشی از گفتگو به چالش همیشگی همکاری با دستگاه های دولتی پرداخت. او معتقد است سیستم اداری ما هنوز با سرعت صنعت سرگرمی هماهنگ نیست. اگرچه برخی نهادها مانند شهرداری در تامین فضا همکاری کردند، اما بروکراسی پیچیده اخذ مجوزها و نبود قانون حمایتی مشخص، انرژی تیم را صرف امور حاشیه ای می کند. او تاکید کرد که سیرک امپراتور به دنبال صدقه گرفتن نیست، بلکه به دنبال بستری شفاف برای فعالیت قانونی است. تا زمانی که مسئولین، سرگرمی را یک صنعت پول ساز نبینند و به آن به چشم رویدادی فصلی نگاه کنند، چرخ این صنعت نوپا به کندی خواهد چرخید.

در پایان نشست، وقتی فضای مجتمع مطبوعاتی آرام تر شد، آنچه در ذهن باقی ماند، این بود: سیرک امپراطور بیش از آنکه یک نام نمایشی باشد، یک اپراتور فرهنگی است که سعی دارد شکاف موجود بین سرگرمی های وارداتی بی هویت و نیاز خانواده های ایرانی به یک فضای شاد حرفه ای را پر کند.

برای ما به عنوان اهالی رسانه، نشست دوشنبه، درس نامه ای بود از اینکه چگونه می توان با یک محصول فرهنگی، حتی در سخت ترین شرایط، ایستاد و برای تغییر ذائقه عمومی مبارزه کرد. بهداد سلطانیان، با این نشست، نه فقط سیرک، بلکه مدیریت رویداد در عصر بحران را به نمایش گذاشت.