مهریس‌ سازان پیشتاز: ایران را به دمای فضا رساند

در حالی که تحریم‌های بین‌المللی تلاش کرده‌اند ایران را از دسترسی به فناوری‌های پیشرفته محروم کنند، متخصصان ایرانی بار دیگر با بومی‌سازی یک فناوری کلیدی، نام کشور را در عرصه جهانی علم و صنعت ثبت کردند. شرکت “دانش‌بنیان مهریس‌ سازان پیشتاز”، موفق به توسعه و تولید تجهیزات فوق‌سرد فضایی شده است؛ فناوری‌ای که کاربردهای گسترده‌ای در صنایع هوافضا، پزشکی پیشرفته و تحقیقات علمی دارد.

ایران در باشگاه محدود فوق‌سرد دنیا

پرویز ضرونی، مشاور مدیرعامل این شرکت، در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار ما، جزئیات این دستاورد بزرگ را تشریح کرد. او با افتخار اظهار داشت: «شرکت ما یک مجموعه دانش‌بنیان فعال در حوزه فناوری‌های فوق‌سرد است. ما سه محصول پیشرفته را رونمایی کردیم که دو مورد از آنها برای نخستین بار در سطح جهانی نادر هستند و ایران را در کنار کشورهای محدودی مانند آمریکا، آلمان و ایتالیا قرار می‌دهند.»

فناوری فوق‌سرد چیست و چرا مهم است؟

فناوری فوق‌سرد (کریوجنیک) به تولید و حفظ دماهای بسیار پایین (زیر منفی ۱۵۰ درجه سانتی‌گراد) اشاره دارد. این فناوری در شبیه‌سازی شرایط فضایی، حفظ خلأ بالا، ابررسانایی و حتی تجهیزات پزشکی مانند MRI نقش کلیدی ایفا می‌کند. ضرونی توضیح داد: «این فناوری تنها در چند کشور محدود توسعه یافته و اغلب در حد پروژه‌های تحقیقاتی باقی مانده است. اما ما با تکیه بر دانش بومی، محصولاتی تولید کردیم که نه تنها نیاز داخلی را برطرف می‌کند، بلکه قابلیت رقابت جهانی دارد.»

یکی از محصولات برجسته این شرکت، دستگاه سرمایش فوق‌سرد فضایی است که برای شبیه‌سازی محیط خلأ و دماهای شدید فضا طراحی شده. این دستگاه در تست تجهیزات ماهواره‌ای، موشک‌ها و کاوشگرهای فضایی کاربرد دارد و می‌تواند شرایط مداری را با دقت بالا بازسازی کند. ضرونی تأکید کرد: «در گذشته، ایران برای چنین تجهیزاتی وابسته به واردات بود، اما حالا با بومی‌سازی کامل، هزینه‌ها را به شدت کاهش دادیم و امنیت فناورانه کشور را تقویت کردیم.»

از کرایوپمپ تا میعان‌ساز هوا

مشاور مدیرعامل شرکت «مهریس‌ سازان پیشتازبه معرفی محصولات دیگر پرداخت: «محصول دوم ما کرایوپمپ خلأ است که با استفاده از سرمای فوق‌سرد، خلأ بسیار بالا ایجاد می‌کند و جایگزین پمپ‌های مکانیکی پر سر و صدا و پر مصرف می‌شود. این پمپ در صنایع نیمه‌رسانا، شتاب‌دهنده‌های ذرات و حتی تولید تراشه‌های پیشرفته کاربرد دارد.»

سومین محصول، دستگاه میعان‌ساز هوا است که گازهای هوا را به مایعات فوق‌سرد تبدیل می‌کند و در تولید نیتروژن مایع یا اکسیژن مایع برای مصارف پزشکی و صنعتی استفاده می‌شود. ضرونی افزود: «این محصولات با کیفیت قابل مقایسه با برندهای آمریکایی و ایتالیایی، اما با قیمت بسیار پایین‌تر عرضه می‌شوند. گارانتی طولانی و خدمات پس از فروش گسترده، مزیت رقابتی ما است.»

چالش‌ها و پیروزی بر تحریم‌ها

پرویز ضرونی در بخش دیگری از مصاحبه به چالش‌های پیش رو اشاره کرد: «تحریم‌ها دسترسی به قطعات و دانش خارجی را محدود کرد، اما این محدودیت تبدیل به فرصت شد. متخصصان جوان ایرانی با تلاش شبانه‌روزی و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، این فناوری را بومی کردند. شرکت ما در پردیس علم و فناوری دانشگاه قم مستقر است و از حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری بهره برده‌ایم.»

مشاور مدیرعامل شرکت «مهریس‌ سازان پیشتازچشم‌انداز روشنی ترسیم کرد: «هدف بعدی ما صادرات به کشورهای منطقه است. با توجه به اینکه این فناوری نادر است، بازارهای آسیای مرکزی، خاورمیانه و حتی آفریقا را هدف قرار داده‌ایم. همچنین در حال توسعه نسل جدید کرایواستات‌ها برای تحقیقات کوانتومی و ابررسانایی هستیم.»

او با اشاره به کاربردهای فضایی این فناوری گفت: «در برنامه‌های سازمان فضایی ایران، نیاز به شبیه‌سازی شرایط فضایی برای تست ماهواره‌ها و موشک‌ها روزبه‌روز افزایش می‌یابد. محصولات ما دقیقاً این نیاز را پوشش می‌دهند و می‌توانند در پرتاب‌های آینده مانند ماهواره‌برهای بومی نقش ایفا کنند.»

آینده روشن با تمرکز بر صادرات

این دستاورد، نمونه‌ای بارز از خودکفایی علمی ایران در دوران تحریم‌هاست. در حالی که کشورهای غربی تلاش می‌کنند ایران را از پیشرفت بازدارند، شرکت‌هایی مانند مهریس سازان پیشتاز نشان می‌دهند که دانش بومی می‌تواند مرزها را درنوردد.

پرویز ضرونی در پایان پیام امیدبخشی داد: «جوانان ایرانی ثابت کردند که هیچ تحریمی نمی‌تواند جلوی پیشرفت را بگیرد. ما نه تنها نیاز داخلی را تأمین کردیم، بلکه آماده رقابت جهانی هستیم.»

تهیه گزارش:پرویز فروزانی