مرمریت جوشقانی، با زمینه روشن کرم تا سفید و رگه‌های طبیعی ظریف، از دیرباز یکی از شناخته‌شده‌ترین سنگ‌های مرمریت ایران بوده و در نمای داخلی، کفپوش، پله‌ها و فضاهای اداری کاربرد گسترده‌ای دارد. کیفیت بالای این سنگ و زیبایی بصری آن، جایگاه ویژه‌ای در بازار داخلی برای آن ایجاد کرده است. با این حال، مدیرعامل فارخ تأکید کرد که پتانسیل صادراتی این محصول و سایر سنگ‌های مشابه ایرانی، تحت فشار عوامل متعدد داخلی و خارجی قرار گرفته و نتوانسته جایگاه شایسته‌ای در بازارهای جهانی بیابد.

توقف‌های اجباری و هزینه‌های پنهان

یکی از محورهای اصلی سخنان مدیرعامل، تأثیر مخرب قطعی‌های مکرر آب و برق بر خطوط تولید سنگبری‌ها بود. وی با صراحت اعلام کرد: «صنعت سنگبری به‌شدت انرژی‌بر است. دستگاه‌های برش، ساب و پولیش بدون برق پایدار عملاً متوقف می‌شوند.

این مدیر باسابقه صنعت سنگ ساختمانی ادامه داد: قطعی‌های چندساعته و گاه چندروزه در فصل گرم، برنامه‌ریزی تولید را مختل کرده و هزینه‌های ثابت را بالا برده است. بسیاری از واحدها مجبور به کاهش شیفت یا توقف موقت شده‌اند.»

افشاری در ادامه صحبت هایش اضافه کرد: ناترازی انرژی در سال‌های اخیر به یکی از بزرگ‌ترین موانع تولید در بخش معدن و صنایع معدنی تبدیل شده است. توقف‌های ناگهانی نه‌تنها باعث افزایش استهلاک تجهیزات می‌شود، بلکه تعهدات صادراتی را نیز با تأخیر مواجه کرده و اعتماد خریداران خارجی را تضعیف می‌کند.

وی کمبود آب  را نیز  باعث وارد آوردن فشار مضاعف توصیف نموده و گفت: این موضوع بسیاری از کارخانه‌ها را وادار به بازنگری جدی در مصرف و سرمایه‌گذاری در سامانه‌های بازچرخانی کرده است. این وضعیت در نهایت به افزایش بهای تمام‌شده محصول و کاهش رقابت‌پذیری منجر شده است.

رقابت نابرابر؛ کیفیت بالا، دسترسی محدود

مدیرعامل فارخ به تأثیر شرایط اقتصادی حاکم بر صادرات سنگ اشاره کرد و توضیح داد که مشکلات انتقال پول، محدودیت‌های بانکی، افزایش هزینه‌های لجستیک و نگرانی خریداران خارجی از ریسک تحریم، دسترسی به بازارهای هدف را دشوار کرده است.

به گفته این پیشکسوت صنعت سنگ، در حالی که سنگ ایرانی از نظر کیفیت رقابتی و در بسیاری موارد برتر از نمونه‌های مشابه است، هزینه‌های جانبی و عدم امکان رقابت برابر با رقبایی مانند ترکیه، چین و هند، سهم ایران را در بازار جهانی محدود کرده است.

افشاری اضافه کرد: ترکیه با برندسازی قوی، فناوری پیشرفته و دسترسی آسان به شبکه‌های بانکی و لجستیک، سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار گرفته و ایران با وجود ذخایر غنی، سهمی ناچیز (کمتر از یک درصد تجارت جهانی سنگ) دارد.

وی با ابراز تاسف ادامه داد:خریداران خارجی اغلب ترجیح می‌دهند کوپ خام ایرانی را خریداری کنند، در کشور خود فرآوری نمایند و با برند خود به بازار بازگردانند. این پدیده که به «خام‌فروشی» معروف است، ارزش‌افزوده را از کشور خارج کرده و اشتغال پایدار را تهدید می‌کند.

صنعت سنگ و ظرفیت‌های معطل‌مانده

فاطمه امانی مدیر بازرگانی فارخ در ادامه نشست خبری، صنعت سنگ ساختمانی ایران با ذخایر قطعی چند میلیارد تنی و بیش از دو هزار معدن دارای پروانه را  یکی از غنی‌ترین ظرفیت‌های معدنی کشور دانسته و گفت: استان اصفهان به تنهایی نزدیک به نیمی از واحدهای سنگبری کشور را در خود جای داده و قطب بی‌رقیب فرآوری محسوب می‌شود.

امانی اضافه کرد: با این حال، رکود شدید ساخت‌وساز داخلی، تورم بالا (گروه سنگ در برخی دوره‌ها پرتورم‌ترین مصالح ساختمانی بوده)، فرسودگی ماشین‌آلات و مشکلات انرژی، بسیاری از معادن و کارخانه‌ها را به سمت کاهش ظرفیت یا تعطیلی سوق داده است.

مدیر بازرگانی فارخ بروز این چالش را در وضعیت  اشتغال این بخش نیز بی تاثیر ندانسته و گفت: اگرچه صنعت سنگ هزاران فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده، روند نزولی پیش‌بینی اشتغال در معادن و گزارش‌هایی از کاهش نیرو در واحدهای فرآوری نشان‌دهنده فشار بر شاغلین است.

افشاری در تکمیل صحبت های مدیر بازرگانی فارخ افزود: بسیاری از کارگران ماهر با خطر بیکاری مواجهند و جایگزینی نیروی کار ایرانی با اتباع خارجی در برخی معادن نیز نگرانی‌هایی ایجاد کرده است.

وی ادامه داد: اینها موضوعاتی بود که مدیرعامل فارخ در نشست خبری خود بر آنها تاکید کرده و حفظ اشتغال و افزایش ارزش‌افزوده از طریق فرآوری بیشتر را  نیازمند حمایت هدفمند مسئولین از این صنعت است.

تأمین تجهیزات به‌روز؛ فناوری قدیمی، بهره‌وری پایین

مدیرعامل شرکت سنگ فارخ ، تهیه ماشین‌آلات مدرن فرآوری را  از دیگر چالش‌های  پیش روی صاحبان سنعت سنگ عنوان کرده و افزود: تحریم‌ها و محدودیت‌های ارزی، نوسازی خطوط تولید را دشوار کرده و بسیاری از واحدها با تجهیزات قدیمی کار می‌کنند که بهره‌وری را پایین می‌آورد و کیفیت نهایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در حالی که کشورهای رقیب با فناوری‌های روز ضایعات را به حداقل می‌رسانند.

قاسم افشاری بر ضرورت تسهیل واردات تجهیزات تأکید کرد و گفت که بدون دسترسی به فناوری‌های پیشرفته، امکان تولید محصولات با استانداردهای جهانی و رقابت در بازارهای لوکس محدود می‌ماند.مرمریت جوشقانبخشی از هویت معماری ایرانی است

مبینا افشاری مشاور مدیرعامل شرکت سنگبری فارخ در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران ، با نگاهی امیدوارانه به افق روش سنگ مرمریت جوشقان پرداخت و گفت: «من آینده این سنگ را بسیار روشن می‌بینم؛ به شرط آنکه نگاه ما متناسب با تحولات بازارهای جهانی تغییر کند. مرمریت جوشقان صرفاً یک سنگ ساختمانی نیست، بلکه بخشی از هویت صنعتی، معدنی و معماری ایران است که ظرفیت حضور پررنگ‌تری در بازارهای بین‌المللی دارد.»وی تأکید کرد نسل جوان باید در کنار حفظ اصالت و کیفیت، از ابزارهای نوین بهره بگیرد. برندسازی، بازاریابی دیجیتال، حضور مستمر در نمایشگاه‌های بین‌المللی، ارتباط نزدیک با معماران و طراحان و شناخت دقیق نیازهای بازارهای هدف، امروز به اندازه تولید باکیفیت اهمیت دارد.

مسئولیت اجتماعی؛ بازچرخانی پساب و تولید محصولات جانبی

بخش مثبت و امیدبخش نشست، معرفی اقدامات شرکت فارخ در حوزه محیط‌زیست و مسئولیت اجتماعی بود. افشاری اعلام کرد که این مجموعه سامانه تصفیه و بازچرخانی پساب را راه‌اندازی کرده و آب مصرفی را پس از تصفیه دوباره وارد چرخه تولید می‌کند. این اقدام علاوه بر کاهش مصرف آب خام، میزان پساب خروجی و آثار زیست‌محیطی را به شکل محسوسی کم کرده است.

وی افزود که شرکت همچنین بدنبال اجرای طرح جمع‌آوری گل و فراوری آن برای تولید محصولات جانبی می باشد این رویکرد که بخشی از مسئولیت اجتماعی صنعت سنگ محسوب می‌شود، می‌تواند الگویی برای سایر واحدها باشد. در شرایطی که تنش آبی کشور را تهدید می‌کند، چنین ابتکاراتی نه‌تنها هزینه‌ها را کاهش می‌دهد بلکه تصویر مثبت‌تری از صنعت در افکار عمومی ایجاد می‌کند.

تولید مسئولانه و کاهش آثار زیست محیطی

نشست خبری مدیرعامل شرکت سنگبری فارخ نشان داد که صنعت سنگ ساختمانی ایران، با وجود ذخایر غنی و محصولات ارزشمندی مانند مرمریت جوشقانی، در چهارراه چالش‌های انرژی، تحریم، فناوری و سیاست‌های تجاری قرار دارد.

با این حال، شرکت‌هایی مانند فارخ با سرمایه‌گذاری در فناوری، برندسازی و دیپلماسی اقتصادی و انجام  اقداماتی در زمینه بازچرخانی پساب و کاهش آثار زیست‌محیطی، نشان‌ داده اند که ظرفیت بخش خصوصی برای حرکت به سمت تولید مسئولانه و ارزش‌افزوده بالاتر قابل تامل است.

همانگونه که در پایان نشست نیز، مدیرعامل فارخ تأکید کرد که با وجود همه محدودیت‌ها، این شرکت و فعالان صنعت سنگ همچنان بر تولید باکیفیت و مسئولیت‌پذیر اصرار دارند و مرمریت جوشقانی می‌تواند در صورت رفع موانع، سهم بیشتری از بازار داخلی و صادراتی را به خود اختصاص دهد.

کوتاه سخن اینکه صنعت سنگ ایران می‌تواند به جایگاه شایسته‌تری در بازار جهانی دست یابد. مرمریت جوشقانی و سایر سنگ‌های ایرانی شایسته چنین جایگاهی هستند.